Miskraam tot 12 weken: afwachten, medicatie of operatie | Behandeling uitgelegd

Welke behandeling kies je bij een miskraam tot 12 weken?

Lees alles over afwachten, medicatie en operatie, inclusief voor- en nadelen en wat bij jou kan passen.

Miskraam tot 12 weken: afwachten, medicatie of operatie | Behandeling uitgelegd

Wat is een miskraam?

Bij een miskraam stopt de groei van de zwangerschap vóór 16 weken.

De meeste miskramen vinden plaats in het eerste trimester, tot 12 weken, en worden dan een vroege miskraam genoemd.

Miskraam tot 12 weken zwangerschapsduur: welke behandeling past bij jou?

Wanneer je in de eerste periode van je zwangerschap ontdekt dat je kindje is overleden, volgt daarna een miskraam.

Je krijgt misschien buikpijn en bloedverlies, maar het komt ook regelmatig voor dat je dit ontdekt tijdens een echo.

Na deze ingrijpende diagnose bespreekt je zorgverlener met je welke keuzes er zijn voor het verdere verloop.
Er is geen juiste of verkeerde keuze: wat passend is, verschilt per persoon en situatie.

Hieronder leg ik je de drie mogelijke behandelopties bij een miskraam tot 12 weken zwangerschapsduur uit.

Behandelopties bij een miskraam tot 12 weken

1. Afwachten | expectatief beleid of natuurlijk beloop

Bij afwachten kies je er voor om (nog) niets te doen en de miskraam vanzelf op gang te laten komen. Meestal wordt er ongeveer twee weken afgewacht. De kans dat de miskraam in deze periode spontaan begint, is 60–70%. Als je langer wil wachten en er zijn geen medische complicaties, dan kun je dit bespreken met je zorgverlener.

Wat kun je verwachten?

• Het bloedverlies is vaak (veel) meer en duurt langer dan bij een menstruatie
• Zorg voor goed maandverband, bij voorkeur nachtverband met vleugels
• De buikpijn kan (veel) heviger zijn dan bij een menstruatie
• Gebruik voldoende pijnstilling, bijvoorbeeld paracetamol 1000mg elke 6 uur

Wanneer past afwachten bij jou?

• Als je de miskraam graag thuis op wil vangen zodat je het eventueel kan begraven (tip: plas op een vergiet)
• Als je jezelf eerst tijd wil geven om aan de situatie te wennen 
• Als je een medische ingreep wil uitstellen/ vermijden

Zolang er geen tekenen zijn van een ontsteking, te veel bloedverlies of andere complicaties is er geen haast en heb je dus tijd om te doen wat je nodig hebt.

Praktische aandachtspunten

• Zorg dat je snel naar het ziekenhuis kan bij hevig bloedverlies
• Regel hiervoor vervoer, een bestuurder en opvang voor eventuele andere kinderen

In sommige situaties krijg je anti-D, informeer hiernaar bij je zorgverlener.

2. Medicatie bij een miskraam

Je kunt direct voor medicatie kiezen of alsnog overstappen op deze optie nadat je eerst hebt afgewacht. De medicamenteuze behandeling bestaat uit twee medicijnen: mifepriston en misoprostol.

Hoe werkt het?

• Eerst neem je mifepriston, dit maakt de baarmoedermond zacht
• Na 24–48 uur neem je misoprostol, dit zorgt voor samentrekkingen van de baarmoeder

Doordat de baarmoeder je zwangerschap naar buiten gaat duwen, kunnen de krampen pijnlijker zijn en is het bloedverlies heviger dan bij een menstruatie.

Wat kun je verwachten?

• Het bloedverlies is vaak (veel) meer en duurt langer dan bij een menstruatie
• Zorg voor goed maandverband, bij voorkeur nachtverband met vleugels
• De buikpijn kan (veel) heviger zijn dan bij een menstruatie
• Gebruik voldoende pijnstilling, bijvoorbeeld paracetamol 1000mg elke 6 uur. Als dat niet genoeg is, bespreek dit dan met je zorgverlener.
• Bloedverlies kan nog een tijd aanhouden, ook nadat de zwangerschap al uit je lichaam is

Na de combinatie van mifepriston en misoprostol heb je 85% kans op een volledige miskraam.

Wanneer past medicatie bij jou?

• Als je de miskraam graag thuis op wil vangen zodat je het eventueel kan begraven (tip: plas op een vergiet)
• Als je graag iets wil doen om de miskraam zo snel mogelijk op te wekken 
• Als je een operatie wil proberen te vermijden

Praktische aandachtspunten

• Zorg dat je snel naar het ziekenhuis kan bij hevig bloedverlies
• Regel hiervoor vervoer, een bestuurder en opvang voor eventuele andere kinderen

In sommige situaties krijg je anti-D, informeer hiernaar bij je zorgverlener.

Is het thuis niet haalbaar voor je, bespreek dan de mogelijkheid om de miskraam in het ziekenhuis te laten plaatsvinden.

3. Operatie | curettage

Wat houdt de operatie in?

Vooraf krijg je vaak misoprostol. Soms worden ook antibiotica gegeven. Tijdens de operatie op de operatiekamer word je in slaap gebracht. Daarna gaat de gynaecoloog met een klein buisje via je vagina en je baarmoedermond in je baarmoeder en zuigt je baarmoeder leeg. 

Een operatie heeft de grootste kans op een volledige miskraam. Ongeveer 1 op de 20 vrouwen heeft daarna nog een aanvullende ingreep nodig vanwege onvolledigheid.

Mogelijke nadelen en risico’s

• Kans op verklevingen in de baarmoeder, neemt toe bij herhaalde ingrepen of bij langere zwangerschapsduur
• Kans op schade aan de baarmoeder
• Kans op infectie, beschadiging van de baarmoedermond of complicaties door de verdoving
• Totale kans op complicaties: ongeveer 5%

Wat de exacte gevolgen zijn voor een toekomstige kinderwens is niet volledig duidelijk. Wel weten we uit onderzoek dat meerdere operaties aan de baarmoeder de kans op een vroeggeboorte kunnen vergroten.



Ben je meer dan 7 weken zwanger en heb je een rhesus negatieve bloedgroep, dan krijg je anti-D.

Wanneer past de operatie bij jou?

Een operatieve behandeling heeft de voorkeur:

• bij een infectie
• bij een verhoogd risico op veel bloedverlies
• als je niet snel bij het ziekenhuis kan komen
• na een eerdere traumatische ervaring
• of wanneer afwachten of medicatie niet voldoende effect had

Uiteraard kan dit ook een bewuste persoonlijke keuze zijn.

Als je zo snel mogelijk verder wil, kan het zijn dat dit niet de snelste route is door wachtlijsten, vraag dit aan je zorgverlener.

Effect op toekomstige zwangerschappen

Uit onderzoek blijkt dat er geen verschillen zijn tussen afwachten, medicatie of operatie als het gaat om:

• toekomstige vruchtbaarheid
• de kans op levend geboren kinderen in volgende zwangerschappen

De keuze voor een behandeling draait dus vooral om wat emotioneel, praktisch en lichamelijk het beste bij jou past.

Welke keuze past bij jou?

Iedereen maakt hierin zijn of haar eigen afweging. Sommigen geven de voorkeur aan een zo natuurlijk mogelijk verloop of willen de miskraam graag thuis meemaken. Anderen willen juist dat het verlies zo snel mogelijk voorbij is. Ook de wens om bewust afscheid te nemen kan een rol spelen, wat vaak beter mogelijk is bij afwachten of medicatie.

Impact en ondersteuning

Een miskraam raakt niet alleen je lichaam, maar ook je hoofd en hart, lees daarover meer in het blog over de psychologische impact van een miskraam. Ook beïnvloedt een miskraam je relatie, lees daarover meer in dit stuk. En de terugkeer naar werk kan ook anders verlopen dan je misschien had gewild, deel daarom eventueel dit artikel met je leidinggevende.

Meer nodig?

Goede begeleiding, ruimte voor vragen en aandacht voor emoties zijn minstens zo belangrijk als de medische kant.

Heb jij dit meegemaakt, of zit je er misschien middenin, en zou je hier graag met iemand over willen praten?

Neem dan gerust contact met me op of lees hier meer over mijn begeleiding.

Je hoeft hier niet alleen doorheen.

Bronnen:

• Richtlijnendatabase
• NHG-standaard
• Farmacotherapeutisch Kompas