Borstvoeding na verlies

Borstvoeding na het verlies van je baby: wat zijn je keuzes?

Sanne verloor haar baby na een zwangerschap van 40 weken tijdens de bevalling.
De verloskundige vertelde haar dat ze cabergoline kon gebruiken om de melkproductie te stoppen, zodat ze geen last zou krijgen van stuwing. Dat deed ze ook.

Jaren later kijkt ze terug en zegt ze:

"Ik had graag beter willen weten welke keuzes ik had. Misschien had ik mijn melk willen doneren, of er een sieraad van laten maken als tastbare herinnering aan mijn baby."

Veel ouders weten niet dat er meerdere mogelijkheden zijn rondom borstvoeding na het verlies van een baby. In dit artikel vertellen we je welke keuzes er zijn, wat je lichaam doet en wat je kunt doen als je melkproductie op gang komt.

Vanaf wanneer kan je lichaam melk maken?

Ook als je je kindje verliest tijdens de zwangerschap, kan je lichaam beginnen met het maken van melk.

Dit kan al gebeuren vanaf ongeveer 18 weken zwangerschap. Wanneer je eerder borstvoeding hebt gegeven, kan dit soms nog sneller gaan.
Je kunt dan merken dat er colostrum (de eerste melk) ontstaat of dat je borsten gespannen aanvoelen.

Tussen de derde en vijfde dag na de geboorte krijgen vrijwel alle vrouwen stuwing. Dit hoort bij het natuurlijke herstel van je lichaam na de zwangerschap.

Wel of geen borstvoeding:

een persoonlijke keuze

Na het verlies van je baby moet je vaak veel moeilijke keuzes maken. De keuze om wel of geen melk te maken komt daar soms onverwacht bij.

Vaak wordt vooral gesproken over het remmen van borstvoeding, terwijl het ook mogelijk is om melkproductie juist toe te laten.

Sommige ouders kiezen hiervoor omdat:



• ze melk willen doneren
• ze melk willen gebruiken om een moedermelksieraad te laten maken
• het maken van melk voelt als een tastbare verbinding met hun baby
• ze het gevoel geeft dat hun lichaam het goed doet, dat het werkt.

Voor andere ouders is het juist te confronterend om melk te maken.

Beide gevoelens zijn begrijpelijk.

Stuwing na verlies van je baby

Het kraambed na het verlies van een baby is lichamelijk hetzelfde als na een bevalling van een levende baby. Je lichaam herstelt en past zich aan.

Stuwing en melkproductie kunnen gevoelens oproepen zoals:

• verdriet
• boosheid
• machteloosheid

Maar voor sommige vrouwen voelt stuwing ook anders.

Sommige moeders zeggen:

"Mijn lichaam werkt goed. Ik maak melk aan, mijn baby heeft echt bestaan."

Stuwing hoeft dus niet altijd alleen negatief te zijn.

Larissa verloor haar dochter bij 30 weken zwangerschap.

Tijdens het regelen van het afscheid kreeg zij plotseling pijnlijke stuwing.

"Niemand had me verteld dat dit kon gebeuren. Naast alle andere pijn had ik graag iets gekregen om de stuwing te verminderen."

Dit laat zien hoe belangrijk goede voorbereiding en informatie zijn.

Wat kun je doen als je stuwing krijgt?

Als je stuwing krijgt na een stilgeboorte, zijn er verschillende mogelijkheden.

Wat het beste bij je past, verschilt per persoon.

Mogelijke keuzes zijn:

• Het natuurlijk laten verlopen
• De melkproductie langzaam afbouwen door voorzichtig te kolven
• Het doneren van moedermelk
• De melkproductie direct onderdrukken met medicatie

Borstvoeding voorkomen zonder medicatie

Soms kiezen ouders ervoor om de melkproductie zonder medicijnen te remmen. Dit kan helpen om de prikkeling van de borsten te verminderen.

Dit kan door:

• Het dragen van een strakke, goed ondersteunende bh
• Eventueel een compressieverband
• Koelen met ijspacks
• Gebruik van pijnstilling



Dit is eenvoudig toe te passen, maar werkt niet altijd voldoende. Ongeveer één op de drie vrouwen ervaart alsnog pijn of ongemak, vooral als de melkproductie al begonnen is.

Medicatie om melkproductie te stoppen

Wanneer je de melkproductie snel wil stoppen, kan medicatie worden gebruikt.

Deze medicijnen worden dopamine-agonisten genoemd. Ze remmen het hormoon prolactine, dat verantwoordelijk is voor het maken van melk.

Cabergoline – het meest gebruikte middel

Cabergoline is volgens de huidige richtlijnen het middel van eerste keus om melkproductie te stoppen.

Hoe werkt cabergoline?

• Het effect is meestal merkbaar binnen 24 tot 48 uur
• De werking houdt vaak tot ongeveer zes weken aan
• De kans op terugkerende stuwing is kleiner dan bij andere middelen

Hoe wordt het gebruikt?

Meestal wordt gegeven:

• 1 mg eenmalig, binnen 24 uur na de bevalling
• Soms een tweede dosis na minimaal 48 uur, als dat nodig is

Mogelijke bijwerkingen

• hoofdpijn
• duizeligheid
• misselijkheid of buikpijn
• vermoeidheid

Sommige vrouwen ervaren ook:

• slaperigheid
• lage bloeddruk
• obstipatie
• borstpijn
• 
  

Bespreek altijd met je arts of verloskundige of dit middel geschikt is voor jou.

Bromocriptine: effectief maar minder vaak gebruikt

Bromocriptine kan de melkproductie ook stoppen en werkt in veel gevallen goed. Toch wordt dit middel tegenwoordig minder vaak gebruikt.

Dat komt doordat er zeldzame maar ernstige bijwerkingen kunnen optreden, zoals:

• psychose
• hoge bloeddruk
• hartproblemen
• hersenbloeding

Daarom wordt dit middel meestal niet als eerste keuze gegeven.

Wanneer medicatie niet geschikt is

Medicatie om melkproductie te stoppen wordt meestal niet gebruikt als je:

• een hoge bloeddruk hebt
• zwangerschapsvergiftiging (pre-eclampsie) hebt gehad



In die situaties wordt vaak gekozen voor andere manieren om stuwing te verminderen.

Wat als je juist melk wil maken?

Soms kiezen ouders er bewust voor om melkproductie toe te laten.

Dit kan bijvoorbeeld omdat:

• je melk wil doneren
• je een moedermelksieraad wil laten maken
• het maken van melk helpt in het rouwproces

Ook dit is een waardevolle keuze. Je staat hierin niet alleen en kunt begeleiding krijgen van een lactatiekundige.

Jouw keuze is maatwerk

Er is geen goede of foute keuze als het gaat om borstvoeding na verlies van je baby.

Stuwing is een normaal lichamelijk proces, maar kan in deze situatie confronterend zijn. Tegelijk kan het ook betekenisvol zijn.

Het belangrijkste is dat jij goede informatie krijgt en een keuze kunt maken die bij jou past.

Bespreek je wensen met:

• je verloskundige
• je arts
• een lactatiekundige
• je partner en naasten
• 
  

Samen kun je kijken wat voor jou het beste voelt.

Meer ondersteuning nodig?

Merk je dat je meer ondersteuning nodig hebt na het verlies van je baby?
Heb je vragen over het stimuleren of juist remmen van borstvoeding?

Neem dan gerust contact op met een zorgverlener of lactatiekundige die ervaring heeft met begeleiding na verlies.

Dit artikel werd geschreven door Babypraktijk Noord, lactatiekundigen en Renée Out, arts gespecialiseerd in verlies tijdens de zwangerschap. We zijn er graag voor je.

Wist je trouwens dat er een film bestaat over het doneren van borstvoeding na verlies? Vraag hier gratis de informatiegids aan en ontdek welke film voor jou geschikt is.

Bronnen

• Handreiking KNOV – Begeleiding bij babysterfte, februari 2025
• NVOG-richtlijn – Begeleiding bij foetale sterfte en doodgeboorte, 2014
• Leidraad gynaecologie
• Handreiking KNOV – Begeleiding bij babysterfte
• Lareb – Bijwerkingencentrum